Ergonomia stanowiska pracy w biurze – wymagania i praktyka

Ergonomia stanowiska pracy to nie kwestia wygody, tylko obowiązek wynikający z przepisów – i jeden z niewielu elementów biura, który przekłada się na absencję zespołu w sposób mierzalny. Zbieramy wymagania i praktyczne ustawienia, które warto sprawdzić w każdym biurze.

Skąd biorą się wymagania

Podstawą są dwa akty: ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rozporządzenie dotyczące stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe. Drugie z nich zostało znowelizowane i obowiązuje w zmienionym kształcie – dostosowanie stanowisk było obowiązkiem pracodawców, a nie zaleceniem.

Przepisy określają między innymi minimalne wymagania dla ekranu, klawiatury, krzesła i biurka, wymagania dotyczące oświetlenia oraz obowiązek zapewnienia przerw lub zmiany rodzaju pracy po godzinie pracy przy monitorze.

Ustawienie stanowiska – lista kontrolna

Oświetlenie i mikroklimat

Światło dzienne jest najlepszym źródłem, ale wymaga sterowania: rolety lub żaluzje od strony południowej i zachodniej eliminują olśnienie. Oświetlenie sztuczne powinno być równomierne, bez migotania i bez odbić na ekranie – w praktyce oznacza to oprawy z rastrem lub światło pośrednie zamiast punktowych źródeł nad biurkiem.

Na komfort wpływa też temperatura i jakość powietrza. Indywidualnie sterowana klimatyzacja w strefie zespołu rozwiązuje najczęstszy konflikt w biurach otwartych, a możliwość otwarcia okna bywa równie ważna jak sama instalacja. Szerzej piszemy o tym w tekście o klimatyzacji i komforcie cieplnym w biurze.

Obowiązki pracodawcy

• ocena stanowisk pracy pod kątem wymagań ergonomii i zagrożeń;
• zapewnienie wyposażenia spełniającego minimalne wymagania rozporządzenia;
• przerwa lub zmiana rodzaju pracy po godzinie pracy przy monitorze;
• zapewnienie profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym badań okulistycznych, i okularów korygujących, jeżeli wyniki badań wskażą taką potrzebę;
• informowanie i szkolenie pracowników w zakresie prawidłowej organizacji stanowiska.

Obowiązki dotyczą także stanowisk współdzielonych i pracy w modelu hybrydowym – z tą różnicą, że część z nich realizuje się przez wyposażenie stanowiska w miejscu wykonywania pracy zdalnej na zasadach określonych w Kodeksie pracy.

Czego szukać w budynku, a nie w meblach

Część warunków ergonomicznych zależy od samego obiektu, nie od wyposażenia: wysokość pomieszczeń, dostęp światła dziennego w głębi traktu, sprawna wentylacja, możliwość indywidualnej regulacji temperatury, akustyka przegród. Tych elementów nie da się poprawić meblami, dlatego warto zweryfikować je przy oglądaniu powierzchni – razem z rzeczami opisanymi w poradniku jak wybrać biuro do wynajęcia.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła

1. Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
3. Państwowa Inspekcja Pracy