Oświetlenie biura wpływa na zmęczenie oczu, koncentrację i samopoczucie przez cały dzień pracy. Za mało światła męczy wzrok, za dużo albo źle skierowane daje olśnienie i odbicia na monitorach. Dlatego oświetlenie miejsc pracy opisują normy, a przy aranżacji biura warto znać kilka podstawowych parametrów. Poniżej wyjaśniamy, ile luksów powinno być w biurze, czym jest olśnienie, jak połączyć światło dzienne ze sztucznym i o co zapytać przed wynajmem.
Ile luksów w biurze – norma PN-EN 12464-1
Podstawowym dokumentem jest norma PN-EN 12464-1 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach”. Określa ona wymagania dla różnych rodzajów pomieszczeń i czynności. Dla typowej pracy biurowej — pisania, czytania i przetwarzania danych — wymagane natężenie oświetlenia na stanowisku wynosi 500 lx.
| Parametr | Co oznacza | Typowa wartość dla pracy biurowej |
|---|---|---|
| Natężenie oświetlenia (E) | Ilość światła padającego na powierzchnię, w luksach | 500 lx na stanowisku pracy |
| Wskaźnik olśnienia (UGR) | Jak bardzo oprawy oślepiają patrzącego; im niższy, tym lepiej | Nie więcej niż 19 |
| Wskaźnik oddawania barw (Ra) | Jak wiernie światło oddaje kolory | Co najmniej 80 |
| Równomierność | Stosunek najmniejszego do średniego natężenia w danym polu | Bez wyraźnych ciemnych plam na stanowisku i wokół niego |
Norma wymaga też odpowiedniego oświetlenia otoczenia stanowiska i ścian, bo zbyt duży kontrast między jasnym biurkiem a ciemnym pomieszczeniem męczy oczy. Aktualne wydanie normy i szczegółowe wartości sprawdza się w katalogu Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.
Olśnienie i odbicia na monitorach
Olśnienie to najczęstsza wada oświetlenia biurowego. Bezpośrednie pochodzi od jasnych opraw lub słońca w polu widzenia, odbiciowe — od świateł odbijających się w ekranie. Pomagają:
- oprawy z niskim UGR, z osłonami mikropryzmatycznymi lub parabolicznymi,
- ustawienie monitorów bokiem do okna, a nie przodem ani tyłem,
- rolety lub żaluzje, które pozwalają regulować światło dzienne,
- matowe blaty zamiast błyszczących.
Ustawienie stanowiska względem okna to część ergonomii, którą opisaliśmy w tekście o ergonomii stanowiska pracy.
Światło dzienne i sztuczne
Światło dzienne jest najprzyjemniejsze dla oczu i pomaga utrzymać naturalny rytm dnia, ale zmienia się w ciągu dnia i nie sięga w głąb dużych pomieszczeń. Dlatego w biurze zawsze współpracuje z oświetleniem sztucznym. Przepisy wymagają, by pomieszczenia stałej pracy miały oświetlenie dzienne, chyba że brak światła dziennego uzasadniają szczególne względy.
W nowoczesnych biurach oprawy mają często czujniki natężenia światła i obecności. Przy jasnym dniu przyciemniają się przy oknach, a w pustych salach gasną. To wygoda i realna oszczędność energii.
Barwa światła
Barwę światła opisuje temperatura barwowa w kelwinach. Ciepłe światło (ok. 3000 K) sprzyja strefom odpoczynku i kuchni, neutralne (ok. 4000 K) jest najczęściej stosowane przy biurkach, a chłodniejsze bywa wybierane do pracy wymagającej dużej koncentracji. Coraz popularniejsze są systemy, które zmieniają barwę w ciągu dnia, naśladując światło naturalne.
Oświetlenie w różnych strefach biura
- Stanowiska pracy — równomierne oświetlenie ogólne 500 lx, ewentualnie uzupełnione lampkami biurkowymi.
- Sale spotkań — możliwość ściemniania i oddzielne obwody przy ekranie, żeby prezentacja była czytelna.
- Korytarze i strefy wspólne — niższe natężenie, cieplejsza barwa.
- Recepcja — światło, które dobrze pokazuje twarze i buduje pierwsze wrażenie.
Jak dobrać strefy na rzucie biura, opisaliśmy w tekście o aranżacji biura.
O co zapytać, wynajmując biuro
- Jakie oprawy są w standardzie i czy spełniają wymagania dla stanowisk komputerowych?
- Czy oświetlenie ma czujniki obecności i światła dziennego?
- Jak głęboka jest powierzchnia od okna i gdzie dociera światło dzienne?
- Czy okna mają osłony przeciwsłoneczne?
- Kto pokrywa koszt zmiany oświetlenia przy aranżacji pod najemcę?
Najczęściej zadawane pytania
Ile luksów powinno być w biurze?
Dla pisania, czytania i pracy przy komputerze norma PN-EN 12464-1 wymaga 500 lx na stanowisku pracy. W korytarzach i strefach wspólnych wystarcza mniej.
Co to jest UGR?
To wskaźnik olśnienia przykrego. Im niższy, tym oprawy mniej oślepiają. Dla pracy biurowej wartość nie powinna przekraczać 19.
Jaka barwa światła do biura?
Przy biurkach najczęściej stosuje się światło neutralne, około 4000 K. Cieplejsze sprawdza się w strefach odpoczynku i kuchni.
Jak ustawić biurko względem okna?
Najlepiej tak, by okno było z boku stanowiska. Okno za monitorem razi w oczy, a okno za plecami odbija się w ekranie.
Czy w biurze musi być światło dzienne?
Pomieszczenia stałej pracy co do zasady powinny mieć oświetlenie dzienne. Wyjątki przewidują przepisy, gdy uzasadniają to szczególne względy.
Światło w Giant Office
Piętra biurowca Giant Office przy ul. Głogowskiej 151 w Poznaniu są otwarte, bez słupów wewnętrznych, co ułatwia ustawienie stanowisk bokiem do okien i doprowadzenie światła dziennego w głąb powierzchni. Okna mają dwukomorowe zespoły szybowe i są otwieralne, a większość biur ma własny balkon. Dostępne powierzchnie pokazujemy na stronie powierzchni biurowych.
Źródła
- Polski Komitet Normalizacyjny — PN-EN 12464-1 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach”.
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (przepisy dotyczące oświetlenia pomieszczeń pracy): ISAP.
Tekst ma charakter informacyjny. Stan przepisów: październik 2026.
